De moestuin in maart

 

 

 

 

 

 

 

 

Maart is een maand van voorpret: er is weinig meer te oogsten, maar er kan wel van alles gezaaid worden.

Dat begint eigenlijk al in februari met groenten die meteen buiten de grond in mogen(zoals tuinbonen, uien en knoflook), en met het binnen voorzaaien van de warmteminnende gewassen, die de Nederlandse lente nog te koud vinden: tomaten, aubergine, paprika en pepers. De afgelopen weken kwamen daar nog bij:

  • In potjes in de kas:  pompoen, komkommer, snijbiet, meloen, mais.
  • Buiten in de volle grond: peultjes, regenboog wortelen, bietjes, rucola, prei, aardappels, knolselderij, romaanse sla.

Op dit moment staat de kas vol met kleine frisse plantjes. Natuurlijk zijn het er altijd te veel (vooral bij grote planten zoals pompoen of courgetteheb je er aan 1 of 2 genoeg …), dus ik maak er graag vrienden en bekenden blij mee, en de kinderen verkopen ze met Koningsdag op de vrijmarkt.

Wat oogst betreft was het dus een beetje mager in februari/maart, eigenlijk stond er alleen nog prei en flowersprout (kruising boerenkool met spruitjes) buiten, en andijvie en rucola in de kas. Van die laatste twee maak ik graag een Caesar-achtige salade, met knapperige knoflookcroutons (van oud brood), lente-ui, zwarte taggia olijfjes, eventueel geraspte Parmezaanse kaassnippers, en caesardressing (bijvoorbeeld deze, maar je hebt ook goede in de winkel).

Flowersprout is een heel leuk nieuw gewas. De “spruitjes” staan open als een bloem en zijn paarsachtig van kleur. De smaak is wat milder, iets meer richting boerenkool. Ik snijd ze doormidden en roerbak ze dan met een uitje en wat currypasta, en dan met rijst, cashewnoten en/of een gebakken eitje. Heerlijk!

PS – deze week startte mijn sabbatical van ruim 5 maanden. Meer tijd voor mijn groentetuin dus, maar ook om andere plannetjes uit te voeren zoals beter Chinees leren, en een zogenaamd “tiny house” bouwen. Meer hierover kun je vanaf april lezen op deze blog. Hier is het eerste bericht alvast!

Oogst 2016 / start seizoen 2017

Wat betreft het weer was 2016 een heel mooi en interessant tuinjaar. Helaas heb ik er weinig over geschreven, want ik bleek me toch iets teveel werk op mijn hals te hebben gehaald met drie tuinen (de schooltuin en tuin van de buurvrouw kwamen erbij), en teveel grote projecten op m’n werk.

Als afsluiting van het vorige jaar, en als voorpret voor het nieuwe groeiseizoen hier nog wat foto’s van -een deel van- de heerlijke oogst. Meest succesvol waren rabarber, tomaten, peultjes, knolvenkel, mini-aubergines, augurken, appels en pepers. Voor het eerst zaaide ik augurken, maïs en sojabonen, en dat smaakt naar meer. Vooral collega’s waren erg blij met de potten ingemaakte augurken!

Door de natte en koude zomer hadden de frambozen, vijgen, (sperzie)bonen en courgettes het wat moeilijker, maar in de nazomer haalden ze dat gedeeltelijk weer in. En de nieuwe kas leverde behalve heel veel tomaten ook twee superzoete mini canteloupe meloentjes op.

Kolen waren helaas -weer- geen succes. In mijn tuin een terugkerend probleem door waarschijnlijk een combinatie van te weinig licht en te weinig mest.

Inmiddels is het 2017 seizoen al weer van start gegaan met het snoeien van de appel/perenbomen, het binnen zaaien van tomaten, aubergine en paprika’s, en het buiten planten van tuinbonen, knoflook en uien. EN met het goede voornemen om in ieder geval maandelijks verslag te leggen van de oogst, en wat er in de keuken van gemaakt wordt.

Vragen over je eigen tuin of verzoeknummers voor recepten blijven welkom!

20160910_161102

Voorpret

Elk jaar verheug ik me enorm op de lente & zomer, en op alles wat ik dan kan laten groeien in de moestuin. Als het weer warmer wordt en de tuin er nog leeg en verwachtingsvol bij ligt, begint het weer te kriebelen en wil ik niets liever dan buiten met m’n handen in de aarde wroeten!

Dit jaar is mijn voorjaarsonrust vroeger en heviger, omdat ik onlangs een kas heb geplaatst. Een investering waar ik heel veel plezier aan ga beleven, want hiermee verleng ik het groeiseizoen, en kan ik bovendien beter gewassen telen die van warmte houden, zoals tomaten, paprika, pepers, aubergine en meloenen.

Zelfs nu het overdag nog fris is (maximaal tien graden in het zonnetje) loopt de temperatuur in de kas al snel op naar een graad of 25. Zes rassen tomaten, aubergine en pepers heb ik voorgezaaid en beginnen lekker te groeien.

Er is helaas ook één nadeel aan het vroege voorjaar: er valt heel weinig te oogsten in de tuin. Als je gelukt hebt staat er nog wat spruitjes, boerenkool en prei. Maar in mijn geval is de tuin nu akelig leeg.
Inmiddels zijn de nieuwe uien, bietjes, wortelen, radijs, peultjes, lente-ui en spinazie ingezaaid, nu nog even geduld hebben tot de eerste oogst …

In de tussentijd vermaak ik me met het telen van oesterzwammen in huis, dat is heel eenvoudig met de kant-en-klare groeisets die je kunt kopen bij Rotterzwam of Gro-Holland.

Twee sets heb ik laten groeien, en dat leverde tweemaal een flinke portie paddenstoelen op (ca. 300 g per keer). Hiervan maakte ik een eenvoudige maar overheerlijke risotto met gebakken oesterzwammen en lente-ui, en een smakelijke vegetarische paté met linzen.

Met de volgende zwammenoogst ga ik het vegetarische “draadjesvlees” van koningsoesterzwammen proberen, dat Yvette van Boven maakte in de eerste aflevering van haar nieuwe serie kookprogramma’s. Heerlijke kook-tv trouwens, voor als er in de tuin nog weinig te beleven is …

Creatief met restjes

Restjes1Behalve van koken houd ik ook ontzettend van opruimen. En als ik die twee combineer ben ik dus dubbel blij! Vandaar dat ik het leuk vind om te koken met restjes.

Restjes opmaken doen we het liefst op vrijdag. Omdat er vaak van alle doordeweeks maaltijden nog wel wat is overgebleven (dat blijft afgedekt in de koelkast zeker 4-5 dagen goed), en omdat we dan lekker snel klaar zijn op de laatste avond voor het weekend.

Onze favoriete restjes recepten zijn:

Hartige taart (recept onderaan deze pagina) – heel handig als je kleine hoeveelheden van verschillende groenten over hebt.

Tortilla’s – Rol voor een snelle maaltijd de restanten van een eenpansmaaltijd zoals pasta, curry met rijst, chili sin/con carne, etc. in kant-en-klare tortilla’s en leg ze in een ovenschotel. Is het te droog? Voeg wat tomatensaus of kokosmelk aan de vulling toe. Voor een mooi bruin korstje, bestrooi met (een restje) geraspte kaas. Circa 20 minuten goed laten doorwarmen in een oven van 180-200 graden.

Omelet – Een omelet is heel geschikt als restverwerking wanneer je “droge” gekookte rijst, pasta of aardappels over hebt. Bak een uitje in een koekepan, voeg evt. restjes groenten (mais, dopertjes) of gare vlees(waren) toe en bak even mee, voeg aardappels/rijst/past toe en overgiet met eieren (1 per persoon) die je geklutst hebt met een beetje (soja)melk, zout en peper. Rustig laten stollen op een laag vuurtje, en met het deksel op de pan. Als de omelet droog van boven is, is hij klaar.

Soep – Combineer kleuren om een rood-oranje of juist een groene romige soep te maken. Laat de groenten gaar worden in een halve liter bouillon (van blokje). Voeg evt. een eetlepel currypasta toe voor een extra pittige smaak aan de rood-oranje soep, en een eetlepel pesto of restjes kruiden aan de groene soep. Kwart liter kokosmelk erbij en pureren met de staafmixer. Serveren met geroosterde (restjes) brood.

Maak ook eens een lunchsalade met de restjes van de vorige avond (bijv. couscous, pasta of rijst, bladgroenten en kruiden, olijven en feta, tomaatjes, etc.

Fruit dat over is of te rijp dreigt te worden vries ik in, en dan maak ik er op een geschikt moment jam, moes of een smoothie van, of deze overheerlijke ontbijttaart.

Hartige taart
(2-3 personen)

  • 1-2 uien
  • 1 pond restjes rauwe of gekookte groenten, bijvoorbeeld: prei, wortel, courgette, spitskool/witte kool, bloemkool, broccoli, boontjes, pastinaak, koolrabi, knolselderij, champignons, etc.
  • indien nodig aangevuld met doperwtjes (diepvries), of mais (pot/blik)
  • hartige smaakmaker, bijvoorbeeld gerookte tofu of tempeh, shiitake paddestoelen, taggia olijven, gerookte vis, gerookte spekblokjes of restjes vleeswaren
  • 3 eieren
  • 100 ml (plantaardige) melk
  • 100 g geraspte kaas (kan ook verkruimelde zachte geitenkaas of feta zijn)
  • peper en zout
  • evt. andere restjes zoals vleeswaren, gedroogde tomaten, tapenade, pesto, etc.

Snijd de rauwe groenten in kleine stukjes/plakjes. Rasp de knol/wortelgroenten als je een fijnere structuur wilt.
Bak eerste de smaakmaker in een eetlepel olie (spek uitbakken zonder olie), en bak daarin de uien aan, en vervolgens de groenten tot ze net gaar zijn. Begin met de groenten die het langste nodig hebben om gaar te worden. Zorg dat eventueel vocht kan verdampen, bak dus met de pan open. Laat het mengsel afkoelen. Voeg de gekookte groenten toe, de kaas en eventueel doperwtjes, mais en andere ingrediënten die je nog had liggen. Breng op smaak met peper en zout (proef!).
Kluts de drie eieren even los met 100 ml melk. Bekleed een ingevette ovenschaal met het afgekoelde bladerdeeg. Het kan natuurlijk ook in een muffin bakvorm, zoals de hartjes op de foto hieronder. Gebruik in dat geval een kwart plakje bladerdeel per muffin, je hebt er 3-4 nodig per persoon.
Verdeel het mengsel uit de pan over de vorm. Schenk het eimengsel erover. Eventueel een beetje afstrijken/aandrukken.
Bak in een oven van ca. 200 graden tot het deeg en de bovenkant bruin zijn, en de vulling stevig genoeg aanvoelt.

Lekker met een eenvoudige salade met mosterddressing. Ook een salade kun je goed met restjes maken die je nog hebt liggen (sla, andijvie, rucola, tomaat, komkommer, radijs, lente-ui, etc.).

20131023_182336

Kijk voor tips ook eens op Kliekipedia.

Snelle toetjes – zonder suiker en melk

P1150580x

Met twee kinderen die niet goed tegen melkproducten kunnen (is trouwens toch niet echt gezond …) en mijn wens om ze meer fruit en minder suiker voor te zetten, behoren deze twee toetjes tot mijn standaard repertoire voor feestjes.

1. Revolutionair roomijs
(voor ca. 4 personen)

2-3 (over)rijpe bananen, zonder schil, in stukjes en ingevroren
1 verse mango, geschild en in stukjes (of 1 doosje diepvries mango)
evt. 2-4 el kokosmelk of amandelmelk

Doe de banaan in de blender, met de stukjes mango. Blend totdat een zachte substantie is verkregen die op roomijs lijkt. Als je alleen diepvriesfruit gebruikt en het is te hard/droog om goed te mengen, voeg dan wat melk toe. Serveer meteen of vries in om (liefst binnen 1 uur) te serveren.

Variatie: vervang de mango eens door ananas of perzik. Of gebruik een doosje diepvries frambozen of kersen om roze ijs te maken. Het recept werkt trouwens ook met alleen banaan, dat is de meest simpele versie.

De kinderen hadden hun bordje versierd met (ongezoete en zelfgemaakt) popcorn, maar je kunt natuurlijk ook vers fruit als versiering gebruiken, of amandelschaafsel, extra puur chocoladeschaafsel, etc.

20140129_182326

2. Frambozen gelei
(voor 4-6 stuks)

1 pakje diepvries frambozen
500 ml aangemaakte limonade van diksap, bijvoorbeeld cassis
6 blaadjes gelatine
of gebruik agar-agar voor een plantaardige variant.

Laat de frambozen minstens een uur ontdooien in het sap/limonade. Week de gelatine in een kom koud water. Laat de gelatine oplossen in een pannetje met enkele eetlepels van het vocht (volg bij gebruik van agar-agar de aanwijzingen op de verpakking). Roer de vloeistof vervolgens snel door het frambozenmengsel en schep meteen in kopjes of glazen. Zorg dat de frambozen helemaal bedekt zijn met een laagje vocht. Laat minstens 2 uur opstijven in de koelkast.

Dit toetje is ook heel geschikt om te trakteren voor kinderfeestjes, of als je bijvoorbeeld iets moet meenemen voor een picknick. Heel makkelijk omdat je het de avond ervoor al kunt maken. Gebruik voor kinderen plastic (wijn)glazen (de stevige variant die je kunt hergebruiken), zoals op de foto hieronder.

Voor een sjieke kerstvariant: stort de puddinkjes omgekeerd op een bordje en garneer met een takje hulst.

20140703_171100

Overvloed

Voor mijn gevoel is de zomer nu toch voorbij, en ook de tuin begint er al aardig herfstig uit te zien. Dus ik begin terug te kijken op een heel geslaagd oogstseizoen. Het weer werkte goed mee: al vanaf het voorjaar veel mooie zonnige dagen, die regelmatig werden afgewisseld met flinke regenbuien. Resultaat: een overvloedige oogst aan tomaten, minikomkommers, peultjes/doperwtjes, tuinbonen, snijbonen, rucola, zwarte bessen, rabarber, snijbiet en rode ui. En daar kwamen afgelopen weken nog appels, bramen en pompoen bij.

20150814_073637x

Ook zijn er elk jaar gewassen die het minder goed doen. Deze keer waren dat de sperziebonen (drie keer gezaaid, slechts een paar planten kwamen op), vijgen (door merels en wespen aangevreten) en knolvenkel (in bloei geschoten). Ook de rode bieten en wortels bleven klein, waarschijnlijk doordat het begin van het seizoen nogal droog was.

Vooral de tomaten en snackkomkommers waren de afgelopen weken een groot succes, waarvan ook collega’s en buren naar hartelust konden meegenieten. Niet alles kan meteen opgegeten worden, dus de vriezer zit vol en ook probeer ik wat verschillende bewaartechnieken uit.

20150826_101306

Zo maakte ik de afgelopen weken:
– Ketchup (recept uit het geweldige boek Homemade van Yvette van Boven)
– Twee soorten limonadesiroop (zwarte bes-rabarber en braam-appel)
– Jam van bramen, frambozen en pruimen
– Appeltaart en appelmoes
– Gedroogde vijgen, om te snacken en voor in de havermoutkoekjes
Gedroogde tomaatjes, lekker in de salade en op de boterham
Ginger ale (ook van Yvette) en snelle appelcider (zelfde methode, alleen appelsap in plaats van water, en zonder gember en citroen)
– En de snijbonen? Die zijn supermals en zoet en verwerk ik zo ongeveer in elke maaltijd deze week. Dus door de pasta, in de hartige taart, in de rijst, door de chili, en in de omelet.

Heb jij ook veel oogst van een bepaalde groente of fruit? Ik ben benieuwd wat je daarmee maakt, dus laat het me weten!
Zo heb ik nu nog een boel pompoenen en walnoten liggen, en daarvoor kan ik nog wel wat inspiratie gebruiken 🙂

20150812_175107

 

Thaise kokossoep

20150711_180110x

Uit China hebben we afgelopen meivakantie een grote zak gedroogde shiitake paddestoelen meegenomen (ook bij de toko verkrijgbaar). En in een opwelling kocht ik laatst een pot Japanse misopasta. Twee heel verschillende Aziatische ingrediënten die -ondanks de kille relatie tussen Japan en China- heel goed en smakelijk gecombineerd kunnen worden. Bijvoorbeeld verrassend en on-Italiaans in een risotto zonder kaas (recept hier of hier)

Dit weekend experimenteerde ik met verschillende varianten van Thaise soep (ook wel Tom Kha Kai genoemd), geïnspireerd door een heerlijke kokossoep die ik at in een strandtent tijdens de hittegolf van vorige week. Dit is wat mij betreft perfect eten als de temperatuur omhoog schiet: licht, aromatisch en een beetje pittig. Tom Kha Kai is traditioneel met kip, maar ik maakte er een vegetarische versie van die je bovendien naar eigen smaak kunt samenstellen.

Schrik niet van de exotische ingrediëntenlijst: alles is goed te verkrijgen bij de toko of Turkse/Marokkaanse winkel. Vervang evt. de laos door gember, en de limoenblaadjes door extra limoenrasp of citroengras

Voor de soep (ca. 4 personen):
1 bosje koriander
1 rode peper
stukje laos wortel (ca. 50 g)
ca. 10 limoenblaadjes (kafir)
1 limoen, rasp en sap
2 teentjes knoflook
2 sjalotten (of 1 ui)
2 stengels citroengras
2 el kokosbloesemsuiker (of palmsuiker, oerzoet)
1/2 el misopasta
1 blik kokosmelk (ca. 400-500 ml)
een handje gedroogde shiitakes

Voor de vulling:
korianderblad
2 lente-uien, gesneden
groenten van het seizoen, kort gewokt of gegrild (broccoli, peultjes, venkel, paprika, etc.)
(rijst)noedels
blokjes tofu (of reepjes omelet)
als je van pittig houdt: extra rode peper in ringetjes

20150711_171842x20150711_173300x

Was de shiitake paddestoelen, en giet er in een kom kokend water bij tot ze onder staan. Laat minimaal een uur weken. Zeef en vang het weekwater op. Vul dit aan met water en misopasta tot je ongeveer een halve liter bouillon hebt.
Als je een eenvoudiger versie wilt: sla dan deze eerste stap en maak een halve liter paddestoelenbouillon van een blokje. Ga dan verder met het bereiden van de rest van de soep

Maak de soep terwijl de paddestoelen weken. Doe in een pan: steeltjes van de koriander, teentjes knoflook (doorgesneden), sjalotten/ui (in kwarten), citroengras (gekneusd), laos (in plakken), rode peper (in stukjes, evt. zonder zaden), kokosbloesemsuiker, limoenblaadjes en limoenrasp. Voeg daaraan de kokosmelk toe, breng (bijna) aan de kook en laat ca. een half uur rustig trekken.

Zeef de soep boven een andere pan en voeg de shiitake bouillon toe, het limoensap en eventueel extra zout & peper. Serveer de soep in een pan op tafel, met de verschillende vullingen apart in schaaltjes. Geef je tafelgenoten elk een grote kom, en laat ze zelf hun eigen soep samenstellen.

20150711_175049